بررسی اثرات آنتی‌باکتریال اسانس‌های گیاهی در مقایسه با آنتی‌بیوتیک‌های رایج

 

دکتر حسام مبارکی ( مدیر بخش تحقیق توسعه شرکت داروطب)

در سال‌های اخیر، افزایش مقاومت آنتی‌بیوتیکی باعث شده است که توجه محققان به جایگزین‌های طبیعی مانند اسانس‌های گیاهی جلب شود. این ترکیبات که از گیاهان استخراج می‌شوند، دارای مواد فعال زیستی همچون ترپن‌ها، فنول‌ها و آلدهیدها هستند که اثرات آنتی‌باکتریال قابل‌توجهی دارند.

 

مواد و روش‌ها

در این مطالعه، اثر یک ترکیب اسانسی شامل اکالیپتوس، پونه کوهی، سیر و لیمو بر روی سه باکتری E. coli، Salmonella و Staphylococcus aureus بررسی شد. برای مقایسه، از آنتی‌بیوتیک‌های آموکسی‌سیلین، انروفلوکساسین، داکسی‌سایکلین و پنی‌سیلین استفاده شد. آزمایش‌ها با روش انتشار دیسک و تعیین حداقل غلظت مهاری (MIC) انجام شدند.

 

نتایج و بحث

بررسی‌ها نشان داد که پنی‌سیلین تأثیری بر E. coli نداشت اما در برابر Staphylococcus aureus مؤثر بود. آموکسی‌سیلین و انروفلوکساسین تأثیر بالایی بر هر سه باکتری داشتند، درحالی‌که داکسی‌سایکلین اثر متوسطی نشان داد.

 

از سوی دیگر، ترکیب اسانسی در تمامی موارد اثر آنتی‌باکتریال قابل‌توجهی داشت، به‌ویژه در برابر Staphylococcus aureus که قطر هاله مهاری آن به ۵ سانتی‌متر رسید. اثر این ترکیب بر E. coli و Salmonella نیز در سطح بالایی بود و در برخی موارد حتی از آنتی‌بیوتیک‌های مورد بررسی قوی‌تر عمل کرد.

 

نتیجه‌گیری

این مطالعه نشان داد که ترکیب اسانس‌های گیاهی می‌تواند جایگزین مناسبی برای برخی آنتی‌بیوتیک‌ها باشد، به‌ویژه در مواردی که با مقاومت آنتی‌بیوتیکی مواجه هستیم. یافته‌های این تحقیق نیاز به مطالعات بیشتر در زمینه کاربرد بالینی این ترکیبات را تأیید می‌کند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

	سالمونلا	ای.کلای	استافیلوکوکوس
میکس اسنشیال اویل	4 cm	3.9 cm	5 cm
آموکسی‌سیلین	2.9 cm	2.5 cm	3.5 cm
داکسی‌سایکلین	2.2 cm	2.1 cm	3.3 cm
پنی‌سیلین	1.3 cm	0	4 cm
انروفلوکساسین	3.2 cm	3.4 cm	3.5 cm

 

جدول 1 : مقایسه اثر میکس اسنشیال اویل و آنتی بیوتیک ها بر باکتری ها با اندازه گیری نواحی ممانعت از رشد (inhibition zone)